CD Anatomie en beeldvorming van de licht beperkte schouder
J.D. Stenvers, L.M. Kingma en H.H.van Woerden
Het project “Anatomie en beeldvorming van de licht beperkte schouder” is uitgevoerd om meer 3D-informatie
te krijgen omtrent de anatomische structuren bij een schouder, waarbij de arm in verschillende richtingen is geëleveerd.
Dit onderzoek was nodig om de gegevens die wij gedurende 25 jaar bij röntgencinematografisch onderzoek van de
schouder bij meer dan 5000 patiënten met schouderklachten hadden gevonden, beter te kunnen interpreteren.
Bij veel licht beperkte schouders bleek een gestoord bewegingsmechanisme de directe oorzaak voor het
optreden van pijn. Een dergelijk fenomeen hebben wij aangetoond in de vorm van het 'kissing coracoïd'.
Bij dit fenomeen treedt weefselcompressie op tussen de processus coracoïdeus en de clavicula op het moment dat, bij
een primaire frozen shoulder, de arm in de eindstand van de anteflexie verder bewogen wordt. Dit gaat gepaard
met pijn.
De röntgencinematografie kent ook nadelen; een driedimensionale beweging wordt in een plat vlak geprojecteerd.
Dit geeft discussie omtrent de interpretatie van de bevindingen. Reeds eerder hebben we met 3D MRI en
geometrische modellen bij proefpersonen en patiënten getracht de derde dimensie in beeld te brengen, maar vaak
waren er beperkingen: of het object dat gescand kon worden was te klein, of de röntgenbelasting te groot.
Na overleg met dr. Lucas Kingma, radioloog op het Medisch Centrum Haaglanden te Den Haag, en het Laboratorium
voor Anatomie en Embryologie te Leiden, is besloten een preparaat zodanig te conserveren dat de beweeglijkheid
van de schouder zo was 'als bij levenden'. Aangezien dit preparaat volgens de door ons beschreven criteria
röntgencinematografisch te duiden was als 'licht beperkt'. is het project ook 'Anatomie en Beeldvorming van de licht
beperkte schouder' genoemd.
Het is een uitgebreid en bijzonder project geworden:
- Het is de eerste studie, voor zover mij bekend, waarbij de schouder van een preparaat niet vanuit de
anatomische stand is onderzocht, maar met geëleveerde arm.
- Behalve door het gebruikelijke anatomisch onderzoek in de vorm van weefselcoupes is het preparaat ook onderzocht
door middel van röntgen, röntgencinematografie en computertomografie (CT), waarbij naast 3D reconstructies als
Shaded Surface Display (SSD), ook 3D Volume Rendering is toegepast.
De cd is geschikt voor een ieder die in functionele anatomie geïnteresseerd is .
Voorbeelden van het gebruikte beeldmateriaal worden in het hoofdstukken onder de buttons